terug naar openingspagina - home       

 

Jan Bouterse:
FLUITENBOUW - handleiding voor het maken van houtblaasinstrumenten

basistechnieken voor het maken van blokfluiten, traverso's en barok-hobo's; van eenvoudige experimenten tot het maken van kopieŽn naar historische voorbeelden; alles over stemmen en intoneren; ruim dertig werktekeningen van bijzondere instrumenten uit renaissance en barok.
De handleiding telt 350 pagina's, is rijk geÔllustreerd en gedrukt op extra kwaliteit papier waarop ook de foto's prima tot hun recht komen.
De handleiding (uitvoering in een ringband) wordt in eigen beheer uitgegeven door de auteur en heeft geen ISBN-nummer.

De prijs van de handleiding: 55 euro (exclusief 10 euro verzendkosten).

Voor het bestellen van de handleiding: stuur een e-mail naar mcjbouterse@hetnet.nl, waarna u instructies krijgt hoe het boek te bestellen of af te halen.

 

Klik hier voor de volledige inhoudsopgave (pdf-bestand) van de Handleiding Fluitenbouw

Click here for the table of contents (in English, pdf-file)

 


New:
The chapters of the Manual of Making Woodwind Instruments are - after a complete revision of the text and the pictures - currently published in English language as articles ('communications') in the FoMRHI-Quarterly. The first part was published in FoMRHI Quarterly No. 131, July 2015. See http://www.fomrhi.org/ for all information about this Fellowship of Makers and Researchers of Historical Instruments. Back issues of the FoMRHI Quarterlies are - a year after their publication - downloadable from the FoMRHI website. I advise you strongly to become a member of the FoMRHI: you will have not alone access to the latest chapters of the manual, several drawings (with measurements) and colour photos of important or interesting historical woodwind instruments will be only available for members.

Already published:
- July 2015, FoMRHI Q No. 131: introduction, about measuring, techniques for assessing bore profiles, tone hole undercuttings, et cetera.
- January 2016, FoMRHI Q. No. 133: about wood for woodwind instruments: selection, drying, alternative materials
- May 2016, FoMRHI Q. 134: about ivory and ivory substitutes, artificial ivory
- September 2016, FoMRHI Q. 135: about lathes and wood turning
- December 2016, FoMRH Q. 136: about drilling long holes and reamers for woodwind instruments
- April 2017: FoMRHI Q 137 and August 2017, FoMRHI Q, 138: about renaissance and baroque traversos
- Forthcoming in 2017: baroque oboes
In 2018: recorders.

 

 

Klik hier voor een korte inhoud en een verslag van de totstandkoming van de handleiding.

Klik hier voor andere publicaties die ik heb geschreven op het gebied van de instrumentenbouw en onderzoek.

 

 

Over de inhoud en totstandkoming
 

FLUITENBOUW - handleiding voor het maken van houtblaasinstrumenten kwam gereed in augustus 2008 en kan worden gezien als aanvulling op mijn dissertatie over Nederlandse houtblaasinstrumenten en hun bouwers, 1660-1760 uit 2001 (Engelse vertaling 2005).

In de handleiding ga ik in op de praktische aspecten van de houtblaasinstrumentenbouw, waarbij ik deze informatie steeds heb gekoppeld aan mijn ervaringen met het onderzoek naar de historische instrumenten.

De kern van de handleiding wordt gevormd door de drie instrumentenhoofdstukken, resp. over traverso's, blokfluiten en barok-hobo's. Centraal daarin staan mijn ervaringen met het maken van kopieŽn naar historische voorbeelden, waarin ik voor elk van de instrumenten heb aangegeven wat de specifieke moeilijkheden en mogelijkheden zijn. Verder in deze hoofdstukken uitgebreide informatie over het intoneren en stemmen van de instrumenten, met grepentabellen en trillingsschema's (met posities van knopen en buiken). Voor het hobohoofdstuk heb ik waardevolle hulp gekregen van Piet Dhont, die als speler en bouwer van hobo's tot over de grenzen bekendheid geniet.

Ook de beginnende bouwer wordt niet vergeten: zo worden enkele instrumenten besproken die met eenvoudige middelen kunnen worden gemaakt, zoals een houten ocarina, twee simpele blokfluiten en een piccolo-dwarsfluitje met cilindrische boring.

Van een groot aantal historische instrumenten  worden tekeningen of tabellen met meetgegevens gegeven (zie onderstaande lijst). In een aantal gevallen heb ik ook aangegeven waar ik op mijn kopieŽn ben afgeweken van het origineel. Van verschillende instrumenten uit particuliere collecties heb ik uitgebreide tekeningen met meetgegevens en foto's opgenomen; deze informatie is voor een deel nog niet eerder gepubliceerd.

Drie hoofdstukken over meten & tekenen, akoestiek en over techniek (met o.a. informatie over boren, ruimen en houtdraaien) completeren de handleiding.
 

Van de volgende instrumenten zijn meetgegevens in de handleiding opgenomen:

- Traverso's: naar R. Wijne (2); Van Heerde (2); G.A. Rottenburgh; A. Grenser (2); Stanesby-Junior; Hotteterre; Naust; D. Lot; F.G.A. Kirst en Willem Wijne. Verder gegevens van een renaissance traverso en een 'Schweizer Pfeif' (piccolo-traverso).

- Blokfluiten: naar Thomas Stanesby (tenor fourth flute); drie Ganassi-ontwerpen; voice flute en een daarvan afgeleide tenor naar J. Denner; een originele tenorblokfluit van J. Denner; altblokfluiten van Terton (2), Van Heerde (2), Steenbergen (2) en Stanesby-Junior; eigen ontwerp barok-alt in a=440 Hz, sopraanblokfluiten naar Terton, R. Wijne, W. Beukers en R. Haka; een barok-sopraninoblokfluit (naar Loretto, naar eigen ontwerp en van Oberlender); drie vroeg-barokke sopraninoblokfluiten (I.V.H, Haka en anoniem); sopraanbloklfuit naar Van Eyck.

- Barok-hobo's: R. Wijne; R. Haka (2, in lage en hoge stemming); H. Richters; Steenbergen; Van Heerde; J. Denner.